TutUMakIaS TV

Σάββατο, 18 Απριλίου 2009

Τι εγινε το Πασχα του 1849 στην Αθηνα με αφορμη το καψιμο του Ιουδα ?


Το κάψιμο του Ιούδα ή του Εβραίου ή, επί το λαϊκότερο, του Οβριού είναι ένα έθιμο που επιβιώνει ακόμα σε πολλά χωριά της ελληνικής επικράτειας.

Οι κάτοικοι κατασκευάζουν ένα ομοίωμα του Ισκαριώτη και το παραγεμίζουν με άχυρα. Η πυρπόλησή του, στη συνέχεια, αποτελεί ένα είδος παραδειγματικής τιμωρίας του προδότη, που δεν κατάφερε να εξιλεωθεί ούτε μετά θάνατον, καθώς ήταν αυτόχειρας.

Το κάψιμο του Ιούδα είναι έθιμο που επιβιώνει ακόμα σε πολλά χωριά της χώρας.

Πρόκειται για έθιμο που συνδέεται στενά με τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Το 1849 έγινε η αφετηρία εξελίξεων δραματικών, που ήταν αδύνατο να φανταστεί κανείς. Ο στόλος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας απέκλεισε τα λιμάνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Τα πολεμικά πλοία της πήραν διαταγή να προχωρούν σε κατάσχεση των ελληνικών σκαφών που έπλεαν στο Αιγαίο.
Η Αθήνα περί τα μέσα του 19ου αιώνα. Δεξιά διακρίνονται τα παλαιά Ανάκτορα
Η Αθήνα περί τα μέσα του 19ου αιώνα. Δεξιά διακρίνονται τα παλαιά Ανάκτορα

Στην παγκόσμια ιστορία έχει παραμείνει κλασικό παράδειγμα στρατηγικής καταναγκασμού μέσω της «διπλωματίας των κανονιοφόρων».

Τα γεγονότα εκείνα ονομάστηκαν «παρκερικά» από το όνομα του Βρετανού ναυάρχου που ανέλαβε να εκτελέσει το σχέδιο του ναυτικού αποκλεισμού.

Τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1849 η κυβέρνηση του Ανδρέα Λόντου απαγόρευσε για πρώτη φορά το κάψιμο του Εβραίου, κατά την εκφορά του Επιταφίου. Ο λόγος ήταν η έκτακτη επίσκεψη στην Αθήνα του Γάλλου τραπεζίτη Ροτσίλντ.

Στου Ψυρρή
Στη συνοικία του Ψυρρή, στην οδό Καραϊσκάκη, διέμενε ένας Εβραίος, ονόματι Δαβίδ Πατσίφικο. Είχε γεννηθεί στο Γιβραλτάρ και στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε το 1836 ως πρόξενος της Πορτογαλίας.

Το 1842 η πορτογαλική κυβέρνηση τον έπαψε λόγω οικονομικών ατασθαλιών. Στη συνέχεια προσκολλήθηκε στον κύκλο της Δούκισσας της Πλακεντίας, η οποία τον συντηρούσε με βοηθήματα. Πήρε τη βρετανική υπηκοότητα και επιδόθηκε στην τοκογλυφία.

Την απαγόρευση για το κάψιμο του Ιούδα στην Πλατεία Ηρώων (Ψυρρή) ανέλαβε να εκτελέσει η Αστυνομία και, όπως από τότε συνηθίζεται, η επέμβασή της κατέληξε σε ανεξέλεγκτες ταραχές.

Ο αθηναϊκός όχλος, θεωρώντας τον Δον Πατσίφικο υπαίτιο της ματαίωσης του εθίμου, επιτέθηκε στο σπίτι του και προχώρησε στη λεηλασία των ελάχιστων περιουσιακών στοιχείων του. Εκείνος μόλις και μετά βίας διασώθηκε καταφεύγοντας στην αγγλική πρεσβεία.

Το πρωί της επομένης του συμβάντος, ανήμερα Μεγάλο Σάββατο, ο τότε Αγγλος πρέσβης Σερ Εντμοντ Λάιονς προχώρησε σε διάβημα προς το υπουργείο Εξωτερικών. Ζήτησε την καταβολή αποζημίωσης στον θιγέντα ύψους 886.736 δραχμών. Είναι ποσό αστρονομικό για την εποχή.

Η κυβέρνηση Λόντου αρνήθηκε να ικανοποιήσει ένα τέτοιου είδους αίτημα, θεωρώντας ότι πρόκειται για θέμα που ανήκει στη σφαίρα αρμοδιότητας της Δικαιοσύνης. Η άρνηση της Αθήνας έδωσε την ευκαιρία στον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών Πάλμερστον να ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση την άμεση καταβολή αποζημίωσης για τις καταστροφές που υπέστη ο Πατσίφικο. Και αυτό χωρίς να έχει γίνει η στοιχειώδης καταγραφή. Οπως σωστά σχολιάστηκε, το ζητούμενο ποσό ήταν πολλαπλάσιο ακόμη και της αξίας των τότε ανακτόρων, που βρίσκονταν στην Πλατεία Κλαυθμώνος.

Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε να συναινέσει. Τότε ο Πάλμερστον έφτασε στο πρωτοφανές για τις διεθνείς σχέσεις να διατάξει τον Βρετανικό Στόλο να προβεί σε ναυτικό αποκλεισμό του Ελληνικού Βασιλείου. Διέταξε, επίσης, την κατάσχεση πολεμικών και εμπορικών πλοίων.

Η βρετανική κυβέρνηση ενήργησε με τον ωμότερο και βιαιότερο τρόπο, ώστε να πετύχει τον πραγματικό σκοπό της, δηλαδή την επιβολή αγγλόφιλης πολιτικής στην Ελλάδα και τη μεταβολή της ακολουθούμενης τότε φιλορωσικής πολιτικής.

Ορίστηκε επιτροπή διαιτησίας, η οποία εξακρίβωσε πως η ζημιά που υπέστη ο Δον Πατσίφικο ήταν μόλις 3.750 δραχμές. Διατήρησε μάλιστα και κάποιες αμφιβολίες, αφού και ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να αποδείξει τον τρόπο απόκτησης των καταλογιζόμενων ειδών.

Ετσι η ελληνική κυβέρνηση αφενός κατέβαλε στον παθόντα τις 3.750 δραχμές, αφετέρου πήρε πίσω το ποσό των 330.000 δραχμών που είχε στο μεταξύ καταθέσει στην Αγγλία ως εγγύηση για την άρση τουλάχιστον του αποκλεισμού.

Στην Αγγλία το θέμα συζητήθηκε στη Βουλή των Κοινοτήτων. Υπήρξαν θαρραλέοι βουλευτές, που καταδίκασαν τις ενέργειες της κυβέρνησης του Λονδίνου. Ο Πάλμερστον δικαιολόγησε μέχρι τέλους την πολιτική του ως υπεράσπιση των συμφερόντων οποιουδήποτε βρετανού υπηκόου με όλα τα μέσα.

Μαζί με την υπόθεση Πατσίφικο, τις ελληνοβρετανικές σχέσεις ταλαιπώρησε εκείνη τη χρονική περίοδο και η απαίτηση του Σκοτσέζου ιστορικού Γεωργίου Φίνλεϊ για την αξία οικοπέδου του, που είχε περιληφθεί στον υπό κατασκευή Βασιλικό Κήπο. Για το οικόπεδο αυτό, που είχε έκταση 2.600 τετραγωνικές πήχεις, ζητούσε 45.000 δραχμές. Το ποσό ήταν υπερβολικό, αν ληφθεί υπόψη ότι ιδιοκτήτες οικοπέδων στην ίδια θέση είχαν εισπράξει ποσά κατά πολύ υποδεέστερα.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΜΠΑΝΗΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου