TutUMakIaS TV

Σάββατο, 24 Οκτωβρίου 2009

Το μέλλον είναι τα wiki και τα κοινά πράγματα.

Η βράβευση της Ελινορ Οστρομ και του Ολιβερ Ουίλιαμσον με το Νόμπελ Οικονομίας είναι ίσως η μεγαλύτερη έκπληξη των τελευταίων δεκαετιών. Και αποτελεί ελπίδα εν μέσω οικονομικής κρίσης.
**Οι δύο οικονομολόγοι βραβεύτηκαν για τη μελέτη τους στο ζήτημα της οικονομικής διακυβέρνησης. Αμφότεροι αφιέρωσαν την καριέρα τους στη μελέτη εναλλακτικών προσεγγίσεων εκεί που οι κυρίαρχες οικονομικές θεωρήσεις αποδείχθηκαν ανεπαρκείς.
**Η 77χρονη Οστρομ αμφισβήτησε ανοιχτά την άποψη ότι όταν οι άνθρωποι μοιράζονται έναν πεπερασμένο φυσικό πόρο στο τέλος θα τον καταστρέψουν, γνωστή και ως «η τραγωδία των κοινών» (tragedy of commons).
Η θεωρία -που ονομάστηκε έτσι το 1968 από τον βιολόγο Γκάρετ Χάρντιν- υποστηρίζει ότι φυσικοί πόροι που είναι σημαντικοί για το κοινό καλό αν αφεθούν στα άτομα, τότε αυτά λειτουργώντας εγωιστικά θα τους εξαντλήσουν. Η λύση που πρότειναν οι οικονομικές σχολές ήταν περισσότερος έλεγχος και ρύθμιση από το κράτος ή ιδιωτικοποίηση των πόρων, έτσι ώστε ο κάθε ιδιώτης να φροντίζει καλύτερα το μερίδιο του.
Η πράξη όμως ήταν τελείως διαφορετική και το κόστος πληρώνει σήμερα ο πλανήτης.
**Φοιτήτρια ακόμη στις αρχές της δεκαετίας του '60 στο University of California, η Οστρομ ερεύνησε τον τρόπο διαχείρισης των υδάτινων αποθεμάτων στη Νότια Καλιφόρνια. Τα επίπεδα των υπογείων υδάτων μειώνονταν εκεί ραγδαία και το υφάλμυρο νερό είχε αρχίσει να εισβάλει στο σύστημα ύδρευσης. Αντί να βιώσουν μια ακόμη «τραγωδία των κοινών», οι τοπικές κοινότητες και οι εταιρείες ύδρευσης όμως κατάφεραν να συνεργαστούν και να βρουν μια λύση.
Η έρευνα αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για τη μελέτη ανάλογων περιπτώσεων ανά την υφήλιο όπου οι φυσικοί πόροι (νερό, δάση, αλιεύματα, βοσκοτόπια κ.λπ.) καταμερίζονται μεταξύ των χρηστών. Διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι πολύ συχνά αναπτύσσουν θεσμούς, δίκτυα και άλλους τρόπους συνεργασίας οι οποίοι οδηγούν σε αποτελεσματικές λύσεις.
**Η απάντησή της στο δίλημμα «της τραγωδίας των κοινών», στο δίλημμα κράτος ή ιδιωτικοποίηση, ήταν η συνεργασία -και όχι ο ανταγωνισμός- των ομάδων που εμπλέκονται.
Στην κλασική της εργασία «Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action» αποδεικνύει ότι σε συγκεκριμένες συνθήκες, όταν οι κοινότητες αποκτούν το δικαίωμα αυτοοργάνωσης, μπορούν να διοικήσουν τους εαυτούς τους δημοκρατικά και να συντηρήσουν το περιβάλλον.
**Η πλειονότητα των οικονομολόγων αγνόησε επιδεικτικά τέτοιου είδους δίκτυα ή θεσμούς, εν μέρει (σύμφωνα με κάποιες κριτικές) και επειδή δεν μπορούσε να διαμορφώσει τα κομψά και γεμάτα μαθηματικά μοντέλα, που θα τα περιέγραφαν.
Αντίθετα, η μεθοδολογία της Οστρομ ήταν κυρίως εμπειρική. Μελέτησε αναλύσεις δορυφόρων που περιέγραφαν την εξάντληση των φυσικών πόρων, προκειμένου να μετρήσει την υποβάθμισή τους ιδίοις όμμασι.
**Ακολούθησε όχι μόνο τον παραδοσιακό τρόπο προσέγγισης των οικονομικών, αλλά και την κοινωνική ανθρωπολογία, την πολιτική επιστήμη, τις θεωρίες λήψης αποφάσεων.
Δεν είναι μόνο η πρώτη γυναίκα που βραβεύεται με το Νόμπελ Οικονομίας -ύστερα από 62 άντρες- αλλά και η πρώτη πολιτική επιστήμων που κερδίζει αυτό το βραβείο. Η απόφαση της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών της Σουηδίας να τη βραβεύσει αν μη τι άλλο σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να έχεις διδακτορικό στα οικονομικά για να εργαστείς σε ζητήματα που αφορούν την οικονομία.
Και αυτό γι' αρκετούς σημαίνει την αναγκαία επιστροφή των οικονομικών στην πηγή τους, στην ίδια την κοινωνία, την επιστροφή τους στις κοινωνικές επιστήμες.
**Ο δεύτερος βραβευθείς Ολιβερ Ουίλιαμσον εστίασε από τη δεκαετία του '70 τη μελέτη του στο πεδίο των «ορίων μιας επιχείρησης», με άλλα λόγια πώς μια επιχείρηση αποφασίζει αν είναι καλύτερο να κάνει κάτι μόνη της ή να το αναθέσει σε κάποιον άλλο που θα επιλέξει από την αγορά.
**Αντί να στραφεί στις παραδοσιακές δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης, ο Ουίλιαμσον ερεύνησε το εσωτερικό μιας επιχείρησης, την εσωτερική της δομή, λειτουργία και ιεραρχία, στοχεύοντας στην κατανόηση των αποφάσεων που αυτή λαμβάνει.
Και αυτό γιατί οι οικονομικές συναλλαγές πραγματοποιούνται όχι μόνο στις αγορές αλλά και μέσα στις επιχειρήσεις -και κατ' επέκταση σε οργανισμούς, νοικοκυριά, θεσμούς και χώρους όπου η κυρίαρχη οικονομική θεωρία δεν έδωσε την ανάλογη προσοχή- και όπου υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων.
Το συμπέρασμά του ήταν ότι οι παραπάνω ιεραρχικά δομημένοι οργανισμοί μπορούν να ευδοκιμούν επειδή είναι αποτελεσματικοί στην επίλυση των αντιμαχόμενων συμφερόντων και σε συχνά πιο αποτελεσματικοί από τα συστήματα που βασίζονται στην αγορά.
www.enet.g


Είναι απίστευτο πόσο γρήγορα μπορεί να διαψευσθεί ένας τόσο διαβασμένος άνθρωπος όπως ο Ανδρουλάκης. Πριν από σχεδόν 1 χρόνο είχα μια διαδικτυακή συζήτηση μαζί του και μια σημαντική διαφωνία πάνω σε μια κριτική που είχα κάνει στο βιβλίο του Λευκό κοτσύφι, blue tree, μαύρο καράβι κυρίως σε ό,τι είχε σχέσει με τα wiki και τον σοσιαλισμό του διαδικτύου.

Και πριν αλέκτωρ λαλήσει τρις το νόμπελ οικονομίας πήγε στην Έλιν Όστρομ και στον Όλιβερ Ουίλιαμσον. Ενώ πέρυσι το Νόμπελ οικονομίας απονεμήθηκε σε έναν σοσιαλδημοκράτη (Κρούγκμαν), φέτος η Ακαδημία έδωσε το νόμπελ σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να στηρίξουν τα επιστημονικά θεμέλια της αριστεράς.

Σύμφωνα με την Επιτροπή Απονομής, η Έλινορ Όστρομ με βάση αναρίθμητες μελέτες που αφορούσαν τη διαχείριση διαφόρων φυσικών πόρων, απέδειξε ότι η αντίληψη ότι το κράτος ή οι ιδιώτες μπορούν να διαχειρίζονται καλύτερα αυτούς τους πόρους είναι λανθασμένη. Αντίθετα ενώσεις με δημοκρατικές κοινότητες μπορούν να διαχειριστούν τους πόρους πιο αποδοτικά από ότι εταιρείες βάσει των αρχών του ανταγωνισμού.

Ο Ουίλιαμσον από την άλλη βραβεύτηκε επίσης με το νόμπελ επειδή απέδειξε ότι κάποιο είδος ιεραρχικής οργάνωσης είναι πιο αποτελεσματικό από άλλα που βασίζονται σε μοντέλα της αγοράς.

Τα συμπεράσματα αυτά μεταφέρουν τη συζήτηση στο Α και το Ω του καπιταλισμού που είναι τα κίνητρα δράσης, όπως επαναλαμβάνω συνεχώς σχεδόν 2 χρόνια τώρα. Η wikipedia έκλεισε την Μπριτάνικα ακριβώς επειδή η wikipedia ήταν πιο αποδοτική αφού βασιζόταν στην εθελοντική λειτουργία μιας ένωσης ατόμων χωρίς άμεσα χρηματικά κίνητρα για να προκαλούν την αποδοτική και αποτελεσματική τους συμπεριφορά.

Παρόμοια αποτελέσματα δείχνουν και τα συμπεριφοριστικά οικονομικά όπως είχα παρουσιάσει παλαιότερα. Το μέλλον είναι τα wiki και τα κοινά πράγματα. Σοσιαλιστές ξυπνήστε, το μέλλον είναι εδώ!

Συνεπώς, η απόρριψη με τόση βιασύνη από τον Ανδρουλάκη, τον Μουζέλη και άλλους σοσιαλδημοκράτες μιας σειράς ιδεών ήταν εσφαλμένη. Αυτοί ακόμη είναι προσκολημένοι στην τυφλή πίστη της αγοράς των 90's. Έτσι, κινδυνεύουν να χάσουν το ίδιο τρένο που έχασε και ο Σουφλιάς όταν παρέδιδε το υπουργείο στην Μπιρμπίλη χωρίς να μπορεί να καταλάβει τι έγινε.

Φαντάζομαι ότι οι κλασικοί οικονομολόγοι θα δαγκώνονται βλέποντας το νόμπελ οικονομίας να πηγαίνει σε μια γυναίκα που όχι απλά δεν έχει διδακτορικό οικονομικών αλλά ούτε καν πτυχίο οικονομικών. Αυτό κάτι δείχνει για την οικονομική επιστήμη....

http://greekrider.blogspot.com/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου